خواب چیست؟

خواب یک وضعیت طبیعی برای ریکاوری ذهن و بدن است. در هنگام خواب تغییرات زیر اتفاق می افتند:

  • تغییر در هشیاری
  • بازداری نسبی فعالیت های حسی
  • کاهش فعالیت عضلات
  • کاهش تعامل با محیط اطراف

همانطور که می‌دانیم محرومیت از خواب بر سیستم عصبی، هورمونی و متابولیسمی‌که پیر شدن را به تاخیر می‌اندازد تأثیر می‌گذارد. یک پژوهش در‌ ایالت اهایو از شرکت کنندگان خواست تا با دستگاهی شبیه به “کلاه خواب” بخواب بروند، سپس آنها را ارزیابی شدند. محققین متوجه شدند که زمان کلی خوابیدن بین گروه‌‌های مورد مطالعه تفاوتی ندارد. با این حال بزرگسالان جوان منزوی به مدت زمان بیشتری برای بخواب رفتن نیاز داشتند و نیز در طول روز خواب آلودگی بیشتری را گزارش می‌کردند. پژوهش بر روی افراد میانسال منزوی نتایج مشابه‌ای داشت. تحلیل‌‌های بلندمدت تایید کرد که احساس تنهایی بخصوص بر خواب آلودگی روزانه موثر است. حتی اگر افراد منزوی به‌اندازه سایرین بخوابند بازهم کیفیت خوابیدن آنها دارای خصایص کاهش یافته‌ای خواهد بود.

در ادامه مطالب زیر مرور می شوند:

  • تاثیر روابط بر خواب
  • ضرورتی برای حیات
  • اختلالات خواب

تاثیر روابط بر خواب

وقتی انسان درگیر ارتباط اجتماعی و عشق ورزیدن می‌شود، ارگاسم سیلی از اکسیتوسین را وارد جریان خون می‌کند و همانند آنچه که در پرستاری کردن مادران دیدیم باعث آرامش و حتی خوابیدن می‌شود. در اینجا نیز شیمی‌ ارتباط، فشار خون و سطح هورمون‌‌های استرس را کاهش می‌دهد.

ضرورتی برای حیات

خوابیدن براي حيات ضروري و براي كاركرد بهينه اهميت دارد و به عنوان يكي از چشمگيرترين رفتارهاي موجودات زنده نام برده شده است. بر خلاف انچه به نظر مي رسد خواب مصادف با توقف پردازش هاي روانشناختي نيست بلكه با تغيير شكل فرايندهاي ذهني همراه است. بر اساس نوع فعاليت ذهن، فرد چندين نوع خواب كه از لحاظ كمي و كيفي متفاوت هستند را تجربه مي كند. براي نمونه دقايق ابتدائي شبيه به حالتي از ارامش عميق است كه مقداري كمي اگاهي نيز نسبت به محيط وجود دارد، اما با پيشروي به مراحل عميق تر كاهش فعاليت فيزيولوژيك اتفاق مي افتد. خوابیدن انسان تقريبا تحت تاثير تمامي اختلال هاي روانشناختي قرار مي گيرد، كه بويژه مي توان از طيف اضطراب و نيز افسردگي نام برد. و می توان بخصوص از درمان افسردگی برای بی خوابی بهره برد.

اختلالات خواب

چند گروه اختلالات خواب و بيداري فهرست شده اند. این گرو بندی بر مبنای علت مشکل یا تاثیری که بر فرد می گذارد صورت می گیرد. در اينجا چهار مورد توضیح داده می شود:

  • اختلال بي خوابي
  • آپنه
  • سندرم پاهای بی قرار
  • نارکولپسی

بي خوابي

بی خوابی شامل مشكل براي بخواب رفتن يا در خواب ماندن است. هرچند بي خوابي مي تواند اختلالي مستقل باشد اما نباید باعث غفلت از اختلالات زيربنايي مثل افسردگي شود. بی­ خوابی یک وضعیت شایع است. بیدار شدن در صبح زود به­طور خاص نشانگر افسردگی ماژور است. مشکل در بخواب رفتن در اختلالات اضطرابی معمول است (مثل اختلال اضطراب فراگیر)، همچنین در اختلال استرس پس از سانحه ممکن است فرد به دلیل ترس از پس نگاه (فلش­بک) از خوابیدن وحشت داشته باشد. توجه داشته باشيد كه داروها به طور مصنوعي منجر به خواب می شوند، و مشكلات زيربنايي از قبيل اشفتگي هاي ذهني يا نشخوار فكري بهتر است كه تحت رواندرماني قرار بگيرند.

آپنه

در این وضعیت الگوهای تنفسی نامتناسب در خواب تجربه می شود. در اغلب موارد در تنفس وقفه ایجاد شده و فرد بیدار می شود. در روز بعد فرد ممکن است احساس خستگی داشته باشد. این وضعیت ممکن است تا 10 ثانیه به طول بیانجامد. در یک خواب 6 ساعته تا 30 بار می توان شاهد آپنه بود. انسداد در مسیر هایی فوقانی اغلب دلیل این مشکل است.

سندرم پاهای بی قرار

در این وضعیت یک تقاضای غیر قابل مقاومت برای حرکت دادن پاها (بازوها) در شب وجود دارد. این وضعیت در زمان استراحت یا خوابیدن رخ می دهد. معمولا حرکت به دلیل رهایی از احساس سوزش یا درد خزنده انجام می شود. در برخی مواقع خود فرد نسبت به این حرکات ناهوشیار است. شریک فرد در این مواقع شکایت خود را گزارش می کند. سابقه گرفتگی عضلات یا افتادن از تخت در فرد مبتلا وجود دارد.

نارکولپسی (حمله خواب)

این حمله شامل به خواب رفتن ناگهانی در طول روز است. این وضعیت معمولا مرتبط با بدکارگردی قسمت هایی از مغز است که مسئول خواب هستند. این حملات ممکن است حین صحبت کردن، کارکردن یا حتی رانندگی اتفاق بیافتند. برخی بیماران به علت این حملات مشکلات اجتماعی مختلفی را تجربه می کنند. شروع این حملات در دهه 20 عمر می باشد.

برخی مشکلات روانشناختی  به عنوان زمینه سازاختلالات خواب در بالا مرور شد. بهتر است برای حل این مشکلات از یک متخصص روانشاس و مراجعه به کلینیک روانشناسی کمک بگیرید. در مواقعی که دسترسی به مراکز مشاوره دشوار است می توانید از خدمات مشاوره آنلاین استفده کنید.

دكتر رامين علوي نژاد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست