تعریف خشم در روانشناسی

خشم می تواند یک واکنش طبیعی باشد که همه آن را تجربه می کنند. با این حال وقتی که باعث پرخاشگری شود، به یک مشکل تبدیل می شود. فریاد زدن و خشونت جسمی روشی برای آزادسازی خشم است و ممکن است فرد را در خانواده، دوستان و همکاران با مشکل روبرو کند.

خشم

رفتار پرخاشگری ممکن است کلامی یا فیزیکی باشد. این رفتارها می توانند به طور ناگهانی و بدون هیچ دلیل مشخصی رخ دهند یا نتیجه یک وضعیت ناامید کننده باشند. در حالی که کنار آمدن با پرخاشگری دشوار است، درک اینکه فرد پرخاشگری را به طور عمدی اعمال نمی کند می تواند کمک کننده باشد

خشم یک احساس نرمال و طبیعی است که احتمالاً همه ما حداقل در برهه ای از زندگی خود آن را احساس کرده ایم. خشم، چه در خود و چه در دیگران، می تواند کاملاً دلهره آور باشد، زیرا ممکن است خیلی ناگهانی ابراز شود. اما همچنین باعث رفتارهای بسیار غیر منطقی و غیرقابل پیش بینی نیز می شود.

خشم واکنشی فوری است که وقتی احساس خطر یا بدرفتاری می کنیم بروز می کند. تهدیدها می تواند انواع مختلفی داشته باشد و فقط جسمی نباشد (مانند تعرض). تهدیدهای مالی مانند از دست دادن شغل نیز می تواند موجب شکل گیری خشم شود. احساس حسادت، احساس گناه و خجالت نیز می توانند پشت خشم باشند.

خشم چیست و چه تفاوتی با پرخاشگری دارد؟

خشم یک وضعیت احساسی منفی است که به طور معمول با افکار خصمانه، تحریک فیزیولوژیک، رفتارهای ناسازگار و آسیب رسان همراه است. خشم در پاسخ به اعمالی که بی احترامی، تحقیر، تهدید یا غفلت تفسیر می شوند شکل می گیرد.

خشم شامل سبکهای خاصی از تفکر است. از جمله، آن زن مقابل من خیلی آهسته رانندگی می کند. این بسیار ناراحت کننده است. چه کسی به او اجازه رانندگی در آزادراه داده است. خشم به ما انرژی می دهد تا تلافی کنیم. جالب اینجاست که خشم معمولاً از تعامل با افرادی که ما آنها را دوست داریم مانند فرزندان، همسر و دوستان نزدیک شکل می گیرد.

افکاری که منجر به خشم می شوند، ممکن است با تنش عضلانی، سردرد یا افزایش ضربان قلب همراه باشند. علاوه بر این، ابراز خشم کلامی و فیزیکی ممکن است هشداری برای نارضایتی از دیگران باشد. خشم کلامی شامل فریاد، مشاجره و کنایه می شود. با این حال، خشم را می توان با بالا بردن مشت گره کرده، پرتاب کتاب روی زمین، شکستن مداد یا ضربه به دیوار نیز بیان کرد. گاهی اوقات، خشم به خارج از فرد هدایت نمی شود بلکه به عنوان یک نشخوار درونی باقی می ماند.

در مقابل، پرخاشگري به رفتار عمدي اشاره دارد كه هدف آن صدمه زدن به شخصی ديگر است. اغلب، پرخاشگری تمایل به تسلط و کنترل را نشان می دهد. بر اساس مشاهدات درمانی و تحقیقاتی آسیب را به دنبال دارد. پرخاشگری در زندگی زناشویی، کودک آزاری یا فعالیت های جنایی رخ دهد.

آیا خشم الزاما به پرخاشگری منجر می شود؟

افراد غالباً هنگام خشم به پرخاشگری گرایش پیدا می کنند. اما خوشبختانه اکثر افراد در واقع اقدامات آسیب رسان انجام نمی دهند. همچنین، گاهی در زمان خشم یک تکانه برای درگیر شدن در فرایند حل مسئله شکل می گیرد.

با این حال، خشم به خودی خود یک مسئله مهم است و در بسیاری از جنبه های زندگی مانند سلامت روان، رضایت از ازدواج، پیشرفت شغلی، فرزندپروری عواقب مشخصی دارد. خشم با تعارضات بین فردی، ارزیابی های منفی توسط دیگران، مشکلات سازگاری، تصمیم گیری های نابهنجار و سوء مصرف مواد و الکل می تواند همراه باشد.

آیا خشم می تواند جنبه های مثبتی نیز داشته باشد؟

بسیاری از نتایج طولانی مدت خشم منفی هستند. با این حال، خشم بخشی از تاریخ بیولوژیکی ما است. خشم بخشی از واکنش جنگ یا گریز است. این هیجان در گذشته ارزش بقا داشته و در حال حاضر دارای نکات مثبتی است. با این حال بسیاری از این موارد مزایایی کوتاه مدت هستند. زیرا تعداد کمی از ما دوست داریم که وقت خود را با افراد عصبانی سپری کنیم.

خشم

خشم می تواند پاسخی مناسب به بی عدالتی باشد. بدون شک، خشم در جنبش های اجتماعی برابری سیاه پوستان و زنان نقش مفیدی داشته است. خشم همچنین ممکن است منجر به نتایج بهتر در مذاکرات تجاری و همچنین افزایش انگیزه برای اصلاح اشتباهاتی شود که در جهان می بینیم.

نکات دیگر مثبت شامل عملکرد هشدار دهنده آن است. خشم کم به دیگران می گوید گوش دادن به ما مهم است. هوشیاری نسبت به گفتار و رفتار ما خود می تواند برخواسته از میزان کمی از خشم باشد.

عصبانیت گاهی اوقات تظاهر احساس انسان دوستانه و دلسوزی است. ممکن است هنگام تماشای فیلم یا نمایشی که شخصیتی به طور نامناسب رنج می برد احساس عصبانیت کنیم. سپس، وقتی خیر بر شر پیروز شد احساس خشنودی جای خشم را می گیرد. نمایشنامه نویسان از سالها پیش از این مورد اطلاع داشته اند.

تاثر خشم بر سلامتی چیست؟

بسیاری از مردم خشم را فقط یک مشکل روانشناختی می دانند. این یک ساده سازی فاحش است. وقتی عصبانی می شویم، سیستم عصبی خودمختار تحریک می شود. به عنوان مثال، خشم ناشی از کشف رابطه پنهانی همسر احتمالاً منجر به برانگیختگی سیستم عصبی سمپاتیک و تغییرات هورمونی و عصبی – شیمیایی می شود. این واکنش های فیزیولوژیکی می تواند منجر به افزایش پاسخ قلبی عروقی، تنفس و تعریق، جریان خون در عضلات فعال و قدرت شود. با ادامه خشم، بسیاری از سیستم های بدن مانند سیستم های قلبی عروقی، ایمنی، گوارشی و سیستم عصبی مرکزی تحت تأثیر قرار می گیرد. این امر منجر به افزایش خطرات فشار خون و سکته مغزی، بیماری های قلبی، زخم معده و بیماری های روده و همچنین احتمال افزایش خطر ابتلا به برخی از انواع سرطان ها می شود.

یک عامل خطرساز مستقل برای بیماری های قلبی

یک مطالعه نه هزار بزرگسال را به مدت تقریبی سه سال بررسی کرد. نتایج نشان داد که خطر عروق کرونر در افراد با فشار خون طبیعی اما با عصبانیت بالا دو تا سه برابر بیشتر است. کسانی که در کنترل خشم کمترین کنترل را داشتند بیشترین خطر بیماری های قلبی عروقی کشنده و غیر کشنده را داشتند. روانشناسان به این نتیجه رسیده اند که خشم همراه با خصومت مزمن و دوره های عصبانیت حاد می تواند منجر به بیماری قلبی عروقی جدی منجر شود. وقتی خشم به طور حداقلی ​​ و به شکل قاطعیت ابراز می شود، ممکن است از نسبت به حالت شدید آن خطرات جسمی کمتری به همراه داشته باشد.

چه عواملی باعث بروز خشم می شود؟

بسیاری از موارد می توانند باعث خشم شوند ، از جمله استرس، مشکلات خانوادگی و تجربیات خاص دوران کودکی. برای برخی از افراد، خشم ناشی از یک اختلال اساسی مانند اعتیاد به الکل یا افسردگی است. عصبانیت به خودی خود یک اختلال تلقی نمی شود، اما عصبانیت یک علامت شناخته شده از چندین بیماری روانشناختی است. موارد زیر برخی از مرتبط با خشم هستند.

افسردگی و خشم

خشم می تواند یکی از علائم افسردگی باشد. افسردگی به عنوان احساس مستمر غم و اندوه و کاهش علاقه به مدت حداقل دو هفته مشخص می شود. خشم را می توان سرکوب کرد یا به طور آشکار ابراز کرد. شدت آن و نحوه بروز آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است. اگر افسردگی داشته باشید ، ممکن است علائم دیگری را نیز تجربه کنید. این شامل:

  • تحریک پذیری
  • اتلاف انرژی
  • احساس ناامیدی
  • افکار خودآزاری یا خودکشی

اختلال وسواس فکری / عملی و خشم

وسواس فکری عملی اختلالی مبتنی بر اضطراب است که با افکار وسواسی و رفتار اجباری مشخص می شود. فرد مبتلا به OCD، افکار یا تصاویر ناخواسته و آزار دهنده ای دارد که وی را وادار به انجام کاری تکراری می کند.

مطالعات معتبر روانشناختی نشان دادند که خشم یکی از علائم رایج OCD است. خشم تقریباً نیمی از افراد مبتلا به OCD را درگیر می کند.

عصبانیت ممکن است ناشی از ناامیدی حاصل از ناتوانی شما در جلوگیری از افکار وسواسی و رفتارهای اجباری باشد. همچنین وقتی کسی یا چیزی مانع شما برای انجام یک مراسم وسواسی شود، عصبانیت آشکار خواهد شد.

سو. مصرف الکل و خشم

تحقیقات نشان می دهد که نوشیدن الکل پرخاشگری را افزایش می دهد. عصبانیت عامل موثر در تقریبا نیمی از جنایات خشونت آمیز است که در ایالات متحده صورت می گیرند. سوء مصرف الکل یا اعتیاد به الکل به مصرف بیش از حد الکل به طور یکباره یا منظم گفته می شود.

خشم

الکل توانایی تفکر واضح و تصمیم گیری منطقی را مختل می کند. درنتیجه بر کنترل تکانه شما تأثیر می گذارد و می تواند کنترل احساسات را برای شما دشوار کند.

اختلال نقص توجه و بیش فعالی

اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) نوعی اختلال رشد عصبی است که با علائمی مانند بی توجهی، بیش فعالی و یا تکانشگری مشخص می شود. علائم معمولاً از اوایل کودکی شروع می شود و در طول زندگی فرد ادامه دارد. این اختلال در برخی از افراد تا بزرگسالی تشخیص داده نمی شوند. که گاهی اوقات به عنوان ADHD بزرگسالان نیز شناخته می شود.

عصبانیت و تکانشی بودن می تواند در افراد مبتلا به ADHD در تمام سنین رخ دهد. علائم دیگر عبارتند از:

  • بی قراری
  • مشکلات تمرکز
  • مهارت های ضعیف مدیریت زمان یا برنامه ریزی
  • بی نظمی، سرکشی و مخالفت ورزی

اختلال نافرمانی مقابله ای (ODD)

نوعی اختلال رفتاری است که بین 1 تا 16 درصد کودکان در سنین مدرسه به آن مبتلا می شوند. برخی علائم رایج ODD عبارتند از پرخاشگری و تحریک پذیری. کودکان مبتلا به ODD اغلب به راحتی به دیگران آزار می رسانند. آنها ممکن است سرکش و بحث برانگیز باشند.

اختلال دو قطبی و خشم

اختلال دو قطبی نوعی اختلال خلقی است که باعث تغییرات چشمگیری در خلق و خوی شما می شود. این تغییرات شدید خلقی می تواند از شیدایی تا افسردگی باشد. اگرچه همه افراد مبتلا به اختلال دو قطبی افسردگی را تجربه نخواهند کرد. بسیاری از افراد مبتلا به اختلال دو قطبی ممکن است دوره هایی از عصبانیت، تحریک پذیری و پرخاشگری را تجربه کنند.

در طول یک دوره شیدایی، فرد ممکن است:

  • به راحتی تحریک شود
  • احساس سرخوشی کنید
  • فکرهای سبقت گیرنده ای داشته باشد
  • رفتاری تکانشی یا بی پروا انجام دهد

در طول یک دوره افسردگی ، ممکن است:

  • احساس غم، ناامیدی یا دوره هایی از گریه داشته باشد
  • علاقه به چیزهایی که قبلاً لذت بخش بوده از دست برود
  • فکر خودکشی بوجود آید

سوگ و خشم

خشم یکی از مراحل سوگ است. سوگ می تواند ناشی از مرگ یکی از عزیزان، طلاق، جدایی یا از دست دادن شغل باشد. خشم ممکن است متوجه شخصی باشد که دیگر حضور ندارد و یا هر شخص دیگری که در این رویداد دخیل بوده است. علائم دیگر سوگ عبارتند از:

  • شوکه شدن
  • بی حسی
  • گناه
  • غمگین شدن
  • تنهایی
  • ترس

چرا برخی از افراد بیشتر از دیگران مستعد عصبانیت هستند؟

استعداد عصبانیت باید با توجه به افکار، واکنشهای فیزیولوژیکی و فعالیت بدنی بررسی شود. با توجه به واکنشهای فیزیولوژیکی، برخی از افراد به راحتی تحریک می شوند و به سرعت به محرکهای منفی پاسخ می دهند. آنها به سرعت از بوی بد، گرما و صداهای آزار دهنده عصبانی می شوند. برخی دیگر دیر واکنش بلافاصل نشان نمی دهند و به نظر می رسد که چنین محرک هایی آنها را اذیت نمی کند. تنوع ژنتیکی در اینجا نقش زیادی دارد.

رفتارهای پرخاشگری فیزیکی، مانند پرت کردن اشیاء، کوبیدن روی میز، یا ضربه زدن به دیوار اغلب از مراقبین اولیه الگوبرداری شدده اند. برخی شواهد نشان می دهد که بازی های ویدئویی خشن و یا گوش دادن به موسیقی با شعرهای خشونت آمیز، باعث خشم و پرخاشگری برخی از افراد می شود.

تفاوت خشم هنگام تعامل با اعضای خانواده یا یک غریبه چیست؟

خشم هنگام برخورد با غریبه ها ناشی از تعاملات گذرا است. ممکن است دیگر هرگز منشی یا راننده یا پیشخدمت را نبینید. اگر از خود بپرسید که وضعیت آزار دهنده واقعاً چقدر مهم است، ممکن است بگوئید “اصلاً مهم نیست.” حداکثر شما از پرداخت کمی هزینه تاکسی یا تأخیر چند دقیقه ای توسط کارمند رنجیده می شوید. تشخیص دهید که این حوادث ناخوشایند هستند و نه فاجعه.

همچنین، تفاوت بین وقایعی که می توانید در آنها تغییر ایجاد کنید و آنچه فراتر از کنترل شما هست را تشخیص دهید. هنگامی که استیک خود را در رستوران سفارش دادید، قبل از اینکه پیشخدمت از میز شما دور شوده و دیگر دیده نشود، کچاپ اضافی را نیز سفارش دهید. شما کنترل کمتری بر سایر رویدادها دارید. پرواز هوایی گاهی و بنا به دلایل مختلف تاخیر دارد. کارهای کمی وجود دارد که شما می توانید در این رابطه انجام دهید. تأخیر را به عنوان فرصتی برای مطالعه یا آرامش پذیرفتن تبدیل کنید نه فاجعه و خشم.

خشم در تعاملات خانوادگی

خشم هنگام تعامل با اعضای خانواده یا دوستان به دلیل تداوم روابط متفاوت است. برای رفع این نوع عصبانیت، راهکارهای خودیاری سریع و آسانی از قبیل اجتناب، آرامش اندوزی، بازسازی شناختی و بیان قاطع وجود دارد.

مواجهه مستقیم با همه مشکلات ممکن است بهترین راه حل نباشد. گاهی اوقات، پرهیز از تعاملی که احتمالاً منجر به خشونت می شود، بهترین کار است. به عنوان مثال، از همسر خود در بحث های احتمالی با یک کارمند بی ادب فروشگاه به جای سرزنش حمایت کنید. بیاموزید که حل مشکلات را می توانید به زمانی دیگر موکول کنید.

خشم

آرامش ابزاری عالی برای مقابله با عصبانیت است. زیرا تنش عضلاتی افراد خشن زیاد است و اغلب دچار سردرد و معده درد می شوند. یک صندلی راحت پیدا کنید، نفس عمیقی بکشید و به موسیقی آرامی گوش دهید. بازسازی شناختی به یادگیری تجزیه و تحلیل موقعیتهای منفی اشاره دارد. تجارب خشم غالباً با تحریف های شناختی مانند سوء ارزیابی در مورد اهمیت رویدادها یا ظرفیت کنار آمدن با اطرافیان همراه است.

خشم یک احساس اخلاقی

خشم کارکرد اخلاقی نیز دارد و به طور معمول با خواسته های عدالت محور به شکل “باید” همراه است. علاوه بر این، بزرگسالان عصبانی درمورد معنای رفتارهای دیگران تعمیم کلی می دهند، “یا او دوست من است یا دشمن”. با این کار آنها گزینه های خود را محدود می کنند. بیاموزید که فرصت هایی برای توسعه مهارت های کنار آمدن و یادگیری رفتارهای جدید وجود دارد. تشخیص دهید که دیگران کارهای بد و همچنین خوب را انجام می دهند. کلی نگری در مورد می تواند منجر به سوء برداشت شود. راهکار دیگر این است که جسارت ورزی به جای خشم توصیه شده است. جسارت ورزی به معنای ابراز خشم مستقیم، با لحنی مناسب و بدون تحقیر طرف مقابل است.

در چه زمانی فرد باید به روانشناس مراجعه کند؟

درجاتی از خشم در تمام زندگی ما خواهد بود. هنگامی که عصبانیت خفیف و غیر مکرر باشد، به سرعت از بین می رود. همچنین می تواند جای خود را به جسارت ورزی دهد. بنابراین به کمک روانشناس نیازی نیست. در چنین شرایطی، خشم می تواند نقش موثری حتی در حل مسئله داشته باشد. با این حال، اگر عصبانیت را مرتباً تجربه کردید. یا اگر خشم شما تبدیل به پرخاشگری شد، دلیلی برای هشدار وجود دارد.

موثرترین روشهای درمانی برای افرادی که مشکل خشم جدی دارند

آموزش مدیریت خشم می تواند بسیار مفید باشد. تحلیل های گسترده ای در مورد برنامه های کنترل پرخاشگری بزرگسالان انجام شده است. آخرین مطالعات نشان داده اند که درمان های روانشناختی برای درمان خشم در گروه های مختلف ​​موثر است. در بعضی موارد، اثرات قابل توجهی در کمتر از هشت جلسه درمانی مشاهده شده است. مداخلات مبتنی بر آموزش مهارت بهترین نتیجه را نشان دادند. درمان های تحلیلی برای کاوش در تعارض های ناخودآگاه و تجربیات آسیب زا دوران کودکی با هدف درمان ریشه ای مشکلات هیجانی به کار می روند.

دکتر روانشناس تهران دکتر علوی نژاد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست