طلاق

طلاق چیست؟

طلاق نوعی راه حل برای پایان دادن به یک زندگی بدون آرامش است، و رشد بالای طلاق به نوعی نشان دهنده این است که زن یا مرد تمایلی برای ماندن در یک زنگی ناکام کننده ندارند. اما برای تصمیم گیری درباره طلاق  ابتدا سعی کنید مشاهده گری بدون سوگیری باشید تا یک فردی که در اکثر جنبه های زندگی دست به مقایسه خود با دیگران میزند. هر انسانی زندگی منحصر به فرد خود را داراست و بهتر است که برای ارزیابی زندگی خود، از معیار دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده استفاده کند.

مراقب باشید که طلاق راهی غیر واقع بینانه برای دستیابی به اهداف بزرگ نباشد. چراکه طلاق یکی از استرس زاترین وقایع زندگی است. چراکه انطباق و سازگاری جدید برای هریک از اعضاء خانواده ممکن است با چالش های جدی روبرو شود، بخصوص زمانی که سرنوشت کودکان مطرح باشد.

ممکن است کودکان در طی فرایند طلاق و بعد از آن دچار احساساتی از قبیل گناه، غم، ناامیدی، عصبانیت و اضطراب شوند. بر این اساس مشکلات پی آیند تحصیلی و انطباقی دور از انتظار نخواهند بود. این نمونه از کودکان در مقابل فشارهای گروه های همسالات برای انجام رفتارهای ناسازگارنه با مشکل مواجه می شوند، به طوری که توانایی نه گفتن برای آنها به میزان قابل توجهی کاهش میابد.

مطالبی ه در ادامه می خوانید:

  • شیوع طلاق
  • دلائل طلاق
  • تحقیر
  • انتقاد
  • حالت تدافعی
  • دیوارکشی
  • خیانت
  • طلاق عاطفی
  • سازگاری با طلاق
  • سئوال هایی که قبل از طلاق باید از خود بپرسید

شیوع طلاق

  • در سال 1391 مرکز آمار ایران اعلام کرد که از هر طلاق 1 مورد به طلاق منجر شده است. نکته قابل توجه این است که بیشتر این طلاق ها در طی 4 سال اول زندگی رخ داده اند.
  • از سال 93 تا 97 روند ازدواج ها کاهشی و روند طلاق افزایشیبوده.
  • در سال 93 به ازای هر 100 ازدواج 23 مورد به طلاق منجر شد.
  • این میزان در سال 97 به 32 مورد رسد.
  • در سال 98 نیز این میزان همچنان روبه افزایش است.

دلائل طلاق

این واقعیت را نمی توان کتمان کرد که هیچ کس با اطمینان 100 درصد نمی تواند طلاق را پیش بینی کند، اما روانشناسان با تحقیق های علمی خود به برخی از مهمترین دلائل طلاق دست یافته اند. در ادامه چند مورد از آنها مرور خواهد شد.

تحقیر شدگی (Contempt)

طلاق و تحقیر

تحقیر یک ترکیب مهلک از خشم و انزجار است، و آسیب آن بسیار بیشتر از یک ناکامی یا مواجه شدن با منفی گرایی است. مثل این است که شریک زندگی خود را بجای برابر دیدن پایین تر از خود ببیند. این رفتار به نقل از برخی مشاوران خانواده شلیک نهایی به یک ارتباط زناشویی است، و می تواند احتمال طلاق را نیز افزایش دهد.  یکی از دلائل آسیب زا بودن تحقیر این است که فرد در مقابل نیازها و هیجانات طرف مقابل کاملا چشم پوشی می کند. اگر شما به طور مداوم احساس با هوش تر بودن، بهتر بودن و با انگیزه تر بودن داشته باشید، نه تنها شریک زندگی خود را نامعتبر کرده اید بلکه هیچوقت نمی تواند خود را جای او بگذارید و از زاویه دید او به مسائل و بخصوص به زندگی مشترک نگاه کنید.

 

انتقاد (Criticism)

طلاق و انتقاد

انتقاد رفتار انجام شده از طرف همسر را به شخصیت او ارتباط می دهد؛ یعنی به درونی ترین لایه فردی یک شخص. فرض کنید همسر شما یک عادت ناخوشایند دارد؛ او ظرف غذای خود را به آشپزخانه برنمی گرداند. آیا شما منتظر می مانید تا در فرصت مناسب محترمانه از او بخواهید که ظرف را به آشپزخانه ببرد یا درگیر این فکر می شوید که چرا با این چنین فردی وارد زندگی مشترک شده اید؟

به مرور زمان انتقاد از دیگری یا انتقاد از خود باعث افزایش احساسات تاریک شده و خصومت و رنجش غیر قابل تحملی ایجاد می کند که برای فرار از آنها به طلاق پناه برده می شود.

حالت تدافعی (Defensiveness)

طلاق و حالت تدافعی

اگر تا به حال نقش فردی را بازی کردید که در مقابل همسر خود مظلوم واقع شده، ممکن است به حالت تدافعی خود توجه بیشتری کنید. به عنوان مثال دیر رسیدن به عروسی پسر عموی خود را در نظر بگیرید. آیا شما زودتر پیشقدم می شوید و می گوئید “این دیر رسیدن اصلا تقصیر من نبود.” تو کی به خانه رسیدی؟ اما اگر قل از متهم کردن طرف مقابل کمی فکر کنید متوجه می شوید وقتی 1 ساعت به مراسم مانده نباید 2 ساعت صرف حمام رفتن می کردید.

پذیرش مسئولیت در شرایط سخت ممکن است ناراحت کننده باشد اما در اغلب اوقات از شدت یافتن تعارض بین زن و شوهر جلوگیری می کند. با این کار به نوعی از منفی گرایی فضای ارتباطی جلوگیری می شود.

دیوارکشی (Stonewalling)

طلاق و دیوارکشی

شما می دانید که یک یحث چگون شروع می شود؛ می توانید افزایش ضربان قلب خود و بلندتر شدن صدای خود متوجه شوید. اما آیا زمانی که بحث شروع می شود تلفن خود را بیرون می آورید، از اتاق بیرون می روید یا به راحتی همسر خود را نادیده می گیرید؟

ناکام گذاشتن یک مکالمه مثل تحقیر کردن آسیب رسان است، چراکه با این ار موضوعات مهم به اصطلاح پشت گوش انداخته می شوند. همه می دانیم که وارد یک بحث شدن با شریک زندگی نقطه مقابل لحظات آرام در زندگی است، اما این لحظات کوتاه از ناخورسندی باعث می شوند نسبت به رفتار خود فهم و درک پیدا کنید و مشکلات جدی رابطه را حل کنید.

نگران نباشید این قبیل رفتارها به صورت هر از گاهی برای همه اتفاق می افتد، اما نسبت به آنها هوشیار بشید و نگذارید مثل یک عادت دور از چشم شما ابراز شوند.

خیانت

خیانت در روابط زناشویی در هیچ فرهنگ و جامعه ای قابل قبول نبوده، اما غالب اوقات به خاطر بر طرف کردن نیازهای عاطفی یا جنسی شکل می گیرد و تاثیر مخربی بر ازدواج می گذارد؛ این تاثیر به این لحاظ قابل توجه است که خیانت قوی ترین دلیل طلاق گزارش شده است، به همین دلیل همسران اکثر اوقات نگرانی هایی درباره این موضوع دارند. پتانسیل خیانت در سه بعد ارزیابی می شود:

  • احتمال خیانت
  • گرایش به خیانت
  • توانایی نهفته در فرد برای اقدام به خیانت

معنی خیانت در یک رابطه زناشویی می تواند متفاوت باشد و در بدترین حالت خود، شکسته شدن عهد و پیمان زن و شوهر را می رساند. برخی از پژوهش ها عوامل مختلفی را به عنوان موانع خیانت مطرح کردند که از آن جمله می توان به تعهد پذیری و ترس از پیامد منفی اشاره کرد. در میان سایر عوامل، نارضایتی از زنگی زناشویی، عدم رشد و شکوفایی شخصی در رابطه و غیره می توانند احتمال خیانت را در افراد مستعد افزایش دهند.

طلاق عاطفی

گرچه آمار و ارقام میزان بالای طلاق قانونی را نشان می دهند. اما با پدیده ثبت نشده دیگری نیز مواجه هستیم. در آن زوج به طور رسمی از هم جدا نشده اند اما زندگی آنها فاقد احساس و عاطفه  است. یک زوج در این حالت شبیه به هم خانه هستند. تحمل این شرایط به عوامل زیر بستگی دارد:

  • عوامل فرهنگی محدود کننده
  • راضی نگه نداشتن اقوام و آشنایان
  • ترس از قضاوت دیگران
  • ترس از تنهایی و مشکلات اقتصادی

بعد از اینکه این شرایط برای مدتی تحمل شود ممکن است زن و مرد نسبت به هم بی تفاوت شوند؛ در این وضعیت که به عنوان طلاق عاطفی از آن یاد می شود، احتمال بروز آسیب های جدی نیز وجود دارد؛ تحمل این شرایط می تواند بواسطه انحراف از رفتارهای اخلاقی و اجتماعی صورت پذیرد. طلاق عاطفی به دلیل پیامدهایی از قبیل افسردگی و احساس تنهایی مورد توجه روانشناسان قرار دارد. پژوهش های روانشناختی به برخی از دلایل طلاق عاطفی اشاره کردند:

  • خودمحور بودن
  • انتظارات بالا
  • خودپنداره مغرور
  • لجبازی
  • تنوع طلبی.

سازگاری با طلاق

سازگاری با طلاق به جهت اهمیت آن به صورت زیر تعریف شده است: فرایند انطباق با تغییرات زندگی حاصل از طلاق و پیامدهای روانشناختی و هیجانی متعاقب آن. در فرایند سازگاری با طلاق، هر دو بعد مثبت و منفی آن در نظر گرفته می شود. در سازگاری مثبت عوامل زیر نقش دارند:

  • حمایت اجتماعی
  • وضعیت اقتصادی مناسب
  • گذشت نسبت به همسر سابق
  • باورهای غیر منطقی درباره طلاق
  • صداقت داشتن با کودکان

سازگاری منفی شامل:

  • ناتوانی در انجام وظایف و مسئولیت ها
  • تظاهر علائم و مشکلات روانشناختی
  • نداشتن اهداف مشخص برای سبک زندگی خود
  • اجبار برای سرپرستی فرزندان و نادیده گرفتن سازگاری بهتر آنها
  • دخالت دادن فرزندان در تعارض های بین فردی

مشاوره طلاق

طلاق آسان نیست و می تواند باعث آشفتگی شود. به همین دلیل بهتر است که این فراید با منطق و در بستری از تعادل هیجانی انجام شود.

قبل از تصمیم گیری برای طلاق بهتر است که چند سئوال از خود بپرسید:

  • آیا تمام تلاشم را برای بهبود رابطه انجام داده ام؟

ممکن است که به ظاهر تلاش خود را کرده باشید، اما این تمام تلاشی بوده که شما می توانستید انجام دهید؟؛ برای پاسخ دادن به این پرسش که “آیا برای نجات ازدواج راهی وجود دارد؟” از تجربیات دیگران، تحقیق و درخواست کمک تخصصی استفاده کنید. در یک برگه چیزهایی که برای نجات ازدواج خود لازم دارید را بنویسید، اگر همسر شما این کار را همراه با شما انجام دهد نتیجه کار بهتر خواهد شد؛ در غیر این صورت رابطه شما تنها از یک زاویه دید بررسی شده است.

  • آیا در خانه خودم امنیت دارم؟

امنیت در خانه بیشتر از همه از چیز اهمیت دارد، اگر امنیت جانی و سلامت روان شما در خطر است و در تصمیم گیری خود را ناتوان می بینید، حتما دلائل ناتوانی در تصمیم گیری در وهله اول بررسی کنید.

  • آیا هنوز به او علاقه دارم؟

اگر جواب شما مثبت باشد هم، ممکن است طلاق یک مسیر درست برای ادامه زندگی باشد؛ باید توجه داشت که برای جداشدن از شریک زندگی ضرورتی وجود ندارد که احساس منفی شدیدی نسبت به او داشته باشید. همانطور که برای ماندن در یک زندگی زناشویی، احساسات منفی اندک نمی تواند مانع جدی باشد؛ باید نسبت به چیزهایی که در ازدواج متعلق به شماست، چیزهایی که در زندگی مشترک با هم ساخته اید و چیزهایی که با طلاق از دست می دهید و یا بدست می آورید، نگاه واقع بینانه ای داشته باشید.

مشاوره طلاق یک نوع از مشاوره است که به طور کل استرس فرایند طلاق را کاهش می دهد؛ مشاوره به شما در تصمیم گیری برای ماندن یا جدا شدن کمک می کند. در مشاوره طلاق، اگر مشکلات و تعارض های موجود قابل حل باشند به حل و فصل آنها پرداخته می شود. در برخی مواقع که فقدان مهارت های بین فردی منجر به بروز مشکلات شده باشند، یا ارتباط تحت تاثیر تعارض های درون فردی باشد به حل این قبیل مسائل پرداخته می شود. و اگر تصمیم شما مبنی بر جدا شدن باشد به سازگاری و انطباق با شرایط جدید کمک می کند. مشکلاتی که مانع دسترسی به مراکز مشاوره می شود را می توانید با استفاده از مشاوره آنلاین کنار بزنید و برای انطباق با تغییرات زندگی از روانشناس کمک گرفته و بیش از پیش آمادگی پیدا کنید.

دکتر رامین علوی نژاد

فهرست