آیا درمان شناختی رفتاری افسردگی موثر است؟

درمان شناختی رفتاری (CBT) نوعی رواندرمانی است که برای درمان بسیاری از بیماری های مختلف سلامت روان مورد استفاده قرار می گیرد. این رواندرمانی به افراد مبتلا به بیماری هایی مانند افسردگی میاموزد که چگونه الگوهای فکری معمول خود را تغییر دهند. در نتیجه فرصت یابند افکار واقع بینانه تری داشته باشند.

درمان شناختی رفتاری افسردگی

درمان شناختی رفتاری نتیجه تحقیقات دکتر آرون تی بک در دهه 1960 در دانشگاه پنسیلوانیا است. جایی که وی دریافت بسیاری از مفاهیم افسردگی در آن زمان درست نبودند.

او کشف کرد که بسیاری از بیماران افسرده افکار منفی درباره خود، جهان یا آینده را تجربه می کنند. سپس بک شروع به کمک به مردم کرد تا این افکار را ارزیابی کنند. آنها پس از تجربه درمان شناختی می توانستند احساسات و رفتارهای خود را مدیریت کنند.

رویکرد شناخت درمانی برای درمان افسردگی بر اساس یافته های پژوهشی مورد تائید قرار گرفته اند. در این رابطه بیش از 1000 مطالعه، اثربخشی آن را اثبات کرده اند.

شناخت درمانی چگونه افسردگی را درمان می کند؟

خوشبختانه افسردگی نوعی اختلال قابل درمان است. درمان رفتاری شناختی از اعتبار قابل قبولی برخوردار است. برخی روانشناسان آن را به عنوان درمان خط اول افسردگی توصیه کرده اند. شناخت درمانی ساختاریافته، کوتاه مدت و مشکل محور است. در این درمان به بیماران کمک می شود الگوهای مضر فکری خود را اصلاح کنند.

شناخت درمانی به طور کلی شامل سه مرحله است.

 یک مرحله اولیه ، یک مرحله میانی و یک مرحله پایان.

مرحله اولیه. درکنار تشخیص گذاری، درمانگر انگیزه و انتظارات بیمار را برای درمان ارزیابی می کند.

مرحله میانی. استراتژی های شناختی و رفتاری برای کمک به رفع افکار و رفتارهای غیر مفید بیمار به کار گرفته می شوند.

مرحله پایانی. مرحله پایانی CBT به طور کلی شامل تلاش برای پیشگیری از عود و برنامه هایی برای ختم درمان است.

ساختار جلسات شناخت درمانی

در این نوع درمان ساختار جلسات از اصول مشخصی پیروی می کنند. در نتیجه حداکثر استفاده موثر از زمان در طول درمان تجربه خواهد شد. ساختار یک جلسه معمول CBT شامل موارد زیر است.

  • یک بررسی مختصر خلق و خوی
  • مرور جلسه قبل
  • تنظیم یک دستور کار برای جلسه فعلی
  • مروری بر تکالیف جلسه قبلی
  • انجام مداخلات درمانی
  • تعیین تکالیف جلسه بعد
  • خلاصه کردن و جمع بندی نهایی

در طول جلسه خلاصه کردن های دوره ای نیز وجود دارد. این خلاصه ها برای اطمینان از درک متقابل از موارد مورد بحث و ایجاد همدلی و همکاری بین درمانگر و بیمار انجام می پذیرند.

درمان شناختی رفتاری افسردگی و افکار افسرده ساز

ممکن است شما به طور مرتب افکار منفی را که به عنوان علامت افسردگی شناخته می شوند تجربه کنید. این افکار می تواند شبیه به موارد زیر باشد.

بلند شدن از رختخواب چه فایده ای دارد؟

همکاران من فکر می کنند من هر کاری که می کنم بی ارزش است.

من هیچوقت نمی توانم کاری را به اتمام برسانم.

بهترین روانشناس تهران یا هر شهر دیگری به شما کمک خواهد کرد تا هرگونه فکر منفی یا غیر منطقی تکرار شونده و همچنین تأثیر آنها بر رفتارهای شما را شناسایی کنید. شما به تدریج در جهت جایگزینی این باورها با افکار سالم و مفید تر پیشرفت خواهید کرد. بنابراین شرکت در جلسات CBT می تواند به خصوص برای شما مفید باشد.

از آنجا که نگرش شما نسبت به خودتان و موقعیت شما در دنیای اطراف مستقیماً بر نحوه رفتار شما تأثیر می گذارد، تغییراتی که CBT می تواند ایجاد کند نه تنها شما را از افکار منفی که دارید و تأثیر آنها بر عملکردهای شما آگاه می کند، بلکه به شما اجازه می دهد تا بر اساس افکار انتخابی عمل کنید. به عبارتی شما می توانید الگوهای فکری خود را تغییر دهید.  و این می تواند منجر به اقدامات مثبت تری در زندگی شما شود.

درمان شناختی رفتاری افسردگی

شاید صبح ها انگیزه کافی برای بلند شدن را نداشته باشید. شما در درمان می توانید یاد بگیرید که در مورد این احساسات منفی تأمل کنید. به این باور جایگزین فکرد کنید: “این احساس به من کمکی نمی کند. اگر بتوانم از رختخوابم بلند شوم، می دانم که فواید آن را احساس خواهم کرد.”

ساختار جلسات شناخت درمانی برای درمان افسردگی چگونه است؟

درمان افسردگی بر اساس CBT می تواند بین ده تا بیست جلسه طول بکشد. معمولاً به همین دلیل در هر هفته یک جلسه به مدت یک ساعت ملاقات با درمانگر ضروری است.

جلسات CBT را می توان به روش های مختلفی برگذار کرد.

جلسات انفرادی

در این جلسات شما با درمانگر خود رو در رو هستید. اگرچه می توانید از طریق مشاوره تلفنی یا مشاوره آنلاین نیز جلسات را برگذار کنید.

گروه درمانی

گروه جایی است که شما فرصتی برای به اشتراک گذاری احساسات خود و یادگیری از افراد دیگری دارید. این افراد مشکلات سلامت روان مشابهی با شما را تجربه می کنند.

انجام تکالیف در منزل

علاوه بر درمان فردی یا گروهی، ممکن است از شما خواسته شود که در زمان بین جلسات نیز تمرین کنید. تکنیک های آموخته شده در جلسه درمان باید در زندگی روزمره تمرین شود. تنها در این صورت است که نتجیه واقعی از جلسات درمان حاصل می شود.

یک جلسه معمول CBT معمولاً شامل موارد زیر است

با درمانگر خود ملاقات می کنید. سپس مشکلات، افکار یا علائمی که ناسازگار تلقی می شوند مورد ارزیابی قرار می گیرند. تشخیص گذاری، برنامه درمانی و در صورت نیاز قراردادهای درمانی برسی می شوند. انجام تمرینات مختلف به شما کمک می کند چگونگی ارتباط افکار با احساسات و رفتارهای خود را درک و تأمل کنید. بنابراین مهم است که تمرین های خارج از جلسه درمان را انجام دهید. پس از چند جلسه می توانید پیشرفت خود را مرور کنید. شما خواهید توانست با تکنیک ها و مهارت هایی که آموختید با مشکلات جدید نیز سازگارانه مواجه شوید.

آیا CBT برای درمان افسردگی مفید است؟

جلسات درمان می توانند هفته ها یا ماه ها قبل از کاهش علائم افسردگی جریان داشته باشند. اغلب رواندرمانگران از این روش درمانی به عنوان موثرترین شکل رواندرمانی یاد می کنند. هر چند وقتی پای تروماهای کودکی یا آسیب های جدی سایر مراحل رشد در میان باشد درمان های تحلیلی و روانکاوی قابل اعتماد هستند.

بسته به شدت مشکلات روانشناختی شما، از CBT می توان در کنار سایر درمان ها نیز استفاده کرد. همچنین با کاهش علائم افسردگی می توانید جلسات درمانی را ادامه دهید و به تثبیت خلق خود بپردازید.

درمان شناختی رفتاری افسردگی

از آنجا که بسیاری از تکنیک های مدیریت افکار و رفتارهای شما می توانند به مدت طولانی مورد استفاده قرار گیرند، پس از اتمام جلسات CBT، می توانید از بازگشت افسردگی آسوده خاطر باشید. می توانید به سوی آینده حرکت کنید و به اهداف خود برسید.

شواهد موجود برای درمان شناختی رفتاری افسردگی

درمان رفتاری شناختی یکی از مهمترین مداخلات روانشناختی برای درمان چندین اختلال مانند افسردگی، اختلالات اضطرابی، اختلال سوماتوفورم و اختلال مصرف مواد است. این کاربردها اخیراً به اختلالات روان پریشی، اختلافات زناشویی، موقعیت های استرس زای زندگی و بسیاری از شرایط بالینی دیگر نیز تسری یافته است.

تحقیقات انجام شده اثربخشی CBT را در درمان افسردگی نشان داده است. یک متاآنالیز اخیر نشان داد که CBT یک استراتژی درمانی موثر برای افسردگی است. همچنین شواهد پژوهشی نشان می دهند که میزان عود بیماران تحت درمان با CBT در مقایسه با بیماران تحت دارودرمانی کمتر است.

رهنمودهای درمانی نشان می دهد که این درمان یک راهکار موثر و قابل قبول برای درمان افسردگی است. این درمان معمولاً برای دوره های افسردگی خفیف تا متوسط ​​استفاده می شوند. با توجه به عوارض جانبی داروها برخی افراد مبتلا به افسردگی شدید نیز ترجیح می دهند از درمان های روانشناختی بهره ببرند. بنابراین رفتار درمانی شناختی اغلب موارد به عنوان درمان خط اول برای درمان افسردگی ارائه می شود.

دکتر علوی نژاد روانشناس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست