مشاوره ازدواج آنلاین

مشاوره ازدواج

مشاوره ازدواج یکی از مهمترین نیازهای زندگی امروزه

مشاوره ازدواج با هدف حل مشکلات زوجین به وجود آمده است و از آنجایی که ازدواج مقدمه تشکیل خانواده است، به عنوان عالی­ ترین پیوند اجتماعی برای دست­یابی به نیازهای روانشناختی انسان تعریف شده است. ازدواج موفق یکی از عوامل اصلی سلامت جامعه به حساب می آید. اما اگر ازدواج شرایط نامناسبی را برای برآورده ساختن نیازهای عاطفی زوجین به همراه داشته باشد، اثرات منفی و گاه جبران ناپذیری به همراه خواهد داشت. مشاوره ازدواج که زوج درمانی یا مشاوره زوج نیز نامیده می­ شود، به بهبود روابط عاطفی، تغییر در نحوه تعامل و حل مشکلات بین فردی موجود در یک ازدواج می ­پردازد.

مشاوره ازدواج ضرورتی برای زندگی

ازدواج رابطه ای انسانی، پیچیده، ظریف و پویا است که از ویژگی­های مختص به خود برخوردار است. دلایل اصلی ازدواج عمدتا شامل:

  • سلامت و امنیت بیشتر
  • تجربه عشق و صمیمیت
  • داشتن شریک و همراه در زندگی
  • ارضاء نیازهای عاطفی- روانی
  • افزایش شادی و خشنودی

دلائلی که نباید برای ازدواج استفاده کرد:

  • حل مشکلات ارتباطی
  • اثبات موضوع مشخصی
  • فشار اطرافیان
  • ترس از تنهایی
  • به دلیل مادیات
  • به دلیل مهاجرت

بنابراین برای دستیابی به اهداف ازدواج تغییراتی در انتظارات، وظایف، نقش­ ها و افزایش مهارت همسران لازم است. پژوهش­ ها نشان دادند که زوج ها در هنگام برقراری و حفظ روابط صمیمانه ممکن است درجات مختلفی از مشکلات را متحمل شوند. افزایش طلاق و نارضایتی زناشویی و همچنین تقاضای همسران برای غنی سازی و بهبود روابط زناشویی، ضرورت مشاوره ازدواج را منعکس می کند.
مشاوره_ازدواج

در ادامه مطالب زیر مرور می شوند:

  • امید
  • رضایت از ازدواج
  • اهمیت مشاره ازدواج
  • تاریخچه مشاوره ازدواج
  • رویکردهای مشاوره ازدواج

امید

همه همسران زندگی زناشویی خود را با این امید آغاز میکنند تا عمری را در کنار یکدیگر رضایتمندانه و شادمانه زندگی کنند. اما دیری نمیگذرد که در برخی از زوجها، زندگی مشترکی که با تفاهم و توافق آغاز شده به تنش و تعارض در روابط آنان منتهی میشود. روابط عاطفی بخصوص وقتی که قرار است پایدار باشند نیازمند نگهداری، توجه و مراقبت هستند. بهتر است بعد از مشاهده اختلافات یا عدم تفاهم در روابط زناشویی به حل آنها پرداخته شود، چراکه می توانند زمینه ساز مشکلات بعدی شوند. زوج درمانی با این هدف از چند دهه گذشته شروع به فعالیت کرده است.

فرایند مشاوره ازدواج شامل زن و شوهر، و یك فرد آموزش دیده و متخصص در این زمینه است که در خصوص احساسات و افكارشان بحث می کنند. در برخی شرایط از جمله فاصله مکانی استفاده از مشاوره آنلاین امکان پذیر است. در هر صورت، هدف روانشناس کمك به زنان و مردان است تا همدیگر را بهتر درك کنند و اگر تصمیم دارند و یا می خواهند که تغییر کنند، به آنها کمك شود تا به خواسته و هدفشان برسند.

رضایت از ازدواج

مشاوره ازدواج

مشاوره ازدواج به افراد کمک می­کند تا مهارت و هنر ایجاد و حفظ روابط صمیمانه و برآورده کردن نیازهای عاطفی و روانشناختی را بدست آورند. در این فرایند از رویکردهای متعددی مثل روان تحلیلی، شناختی رفتاری، سیستم­ ها و نظام­ های خانواده، زوج درمانی متمرکز بر عواطف و زوج درمانی هیجان مدار استفاده می­ شود. هدف مشترک این رویکردها افزایش رضایت زناشویی است. رضایت زناشویی به طور مستقیم و غیر مستقیم با پایدار بودن واحد خانواده و کیفیت بهتر زندگی اجتماعی ارتباط دارد.

نارضایتی از ازدواج منجر به تنش، اضطراب و در نهایت انحلال واحد خانواده می­ شود. براساس نظریه­ های موجود درباره ازدواج، رضایت زناشویی حالتی است که طی آن زن و شوهر از ازدواج احساس شادمانی و درک متقابل دارند. در یک ازدواج رضایت بخش زن و شوهر پاسخگوی نیازهای یکدیگر هستند. روابط آنها براساس همکاری و پشتیبانی است و در قبال وظایف تعهد وجود دارد. برخی دلائل نارضایتی از ازدواج شامل:

  • کمرنگ شدن تعهد
  • عدم تغذیه تعامل عاطفی
  • انتقاد و سرزنشگری
  • عدم تعادل بین خانواده و شغل
  • مشکلات رفتاری پنهان مانده از قبل ازدواج
  • تعارض درباره فرزند
  • تفاوت های فردی و فرهنگی
  • مشکلات جنسی
  • مشکلات اضطرابی
  • مشکلات خلقی

اهمیت مشاوره ازدواج

بهتر است که همسران قبل از شدت یافتن مشکل به مشاوره ازدواج و دکتر روانشناس مراجعه کنند. بنابراین اگر ازدواج شما به مشکلی برخورد کرده و یا ازدواج شادی نیست در اولین فرصت ممکن برای دریافت کمک اقدام کنید. اکثر مشاوران ازدواج بر این باورند که مشکلات زن و شوهر در ابتدا کوچک هستند و ممکن است نادیده گرفته شوند. اما اگر برای حل و فصل به موقع آنها اقدامی صورت گیرد نگرانی­ های جدی به بار نمی آید.

ارتباط یکی از اصول مهم برای شکل گیری و حفظ پیوند زناشویی است. برخی سبک­ های ارتباطی که در دوران مجردی موثر بوده اند ممکن است بعد از ازدواج نیازمند تغییر باشند. اهمیت یادگیری سبک­ های ارتباطی سازگارانه ­تر قابل چشم پوشی نیست. مشاوره ازدواج می ­تواند به همسران کمک کند تا با سبک­ های ارتباطی خود و شریک زندگی شان آشنا شوند و چنانچه تغییراتی مورد نیاز باشد آنها را ایجاد کنند.

یکی از آسیب­ زا ترین موضوعاتی که یک زوج را به مشاوره وارد می­کند خیانت است. همیشه خیانت به معنی پایان یافتن یک رابطه زناشویی نیست. براساس پژوهش­ ها مشاوره ازدواج توانسته نتایج مثبت و معنی­ داری در حل مشکل خیانت به همراه داشته باشد. اهمیت مشاوره ازدواج زمانی بهتر مشخص می­شود که تاثیر آن بر کاهش و پیشگیری از طلاق بررسی شود. نتایج مطالعات انجام شده در این زمینه نشان دادند که مشاوره به بهبود روابط عاطفی و حل و فصل طلاق عاطفی کمک می­کند. همچنین با حل تعارضات درون فردی و بین فردی، همسران را به زندگی مشترک برگردانده و مانع طلاق می شود.

مزیت های مشاوره ازدواج

روابط بلند مدت مستلزم تعهد و صرف زمان و انرژی است. گاهی زوج ها به خاط مشکلات رابطه خود به کمک حرفه ای نیاز پیدا می کنند. مطالعات نشان دادند زوج هایی که به مشاوره ازدواج مراجعه می کنند از سالها قبل درگیر مشکل خود بودند. مراجعه به مشاور اولین قدم برای پذیرش مشکل است. مشاوره ازدواج مزیت های متعددی به همراه دارد. برخی از آنها شامل:

  • تعیین اهداف براساس نیازها و خواسته های دو نفر
  • روشن ساختن احساسات درباره رابطه زناشویی
  • عمق بخشیدن به صمیمیت و پیوند عاطفی
  • کمک به ایجاد خود آگاهی و رشد شخصی
  • تقویت توانایی حل مسئله
  • بهبود الگوی تعاملی
  • حل مشکلات جنسی
  • یادگیری از یکدیگر
  • افزایش فهم یکدیگر
  • شکل دهی به یک محیط حمایتی
  • متوقف کردن انتقاد، سرزنش و تحقیر
  • آشنایی با دنیای درونی همسر
  • آشنایی با زبان ابراز عشق شریک
  • یادگیری ترمیم کردن رابطه
  • یادگیری قاطعیت به جای پرخاشگری

سئوال های که بهتر است قبل از مشاوره از همسر خود بپرسید:

  • بزرگترین مشکل در ارتباط شما چیست؟
  • این مشکل کی شروع شد؟
  • آیا هنوز اعتماد بین فردی وجود دارد؟
  • چه چیزی باعث شده برای مشاوره اقدام کنید؟
  • آیا فکر می کنید کاری از دست شما برای بهبود رابطه بر می آید؟
  • آیا دلیلی برای بهبود نیافتن ارتباط وجود دارد؟
  • چه نیازهایی در رابطه شما نادیده گرفته شدند؟
  • چه نوع عشقی را تجربه کردید؟
  • زندگی شما بعد از جدایی احتمالی چگونه شکل می گیرد؟

تاریخچه مشاوره ازدواج

تاریخچه مشاوره ازدواج
الگوهای شکل­ گیری تئوری و کاربرد مشاوره طی چهار مرحله متمایز صورت گرفته است:

  • مرحله اول ساختار غیر تئوری مشاوره ازدواج بین سالهای 1930 تا 1963 میلادی
  • مرحله دوم آزمایهش های روان­ تحلیلی در سالهای 1931 تا 1966
  • مرحله سوم تلفیق خانواده درمانی در سال­های 1963 تا 1985
  • مرحله چهارم اصلاح، بسط، واگرایی و یکپارچه سازی از سال 1986 تا اکنون.

مشاوره ازدواج اولین بار به طور غیر رسمی در سال 1920 و در آلمان به عنوان بخشی از برنامه اصلاح ژنتیک استفاده شد. اما اولین مرکز مشاوره ازدواج در سال 1930 در ایالات متحده آمریکا و در پاسخ به نگرش نژادپرستانه آلمانی­ ها در آن زمان شکل گرفت. در دهه 1950 بود که مشاوران ازدواج شروع به درمان مشکلات روانشناختی در بافت خانواده کردند. بنابراین مشاوره روابط به عنوان یک نوع از خدمات متمایز و حرفه­ ای شکل گرفت.

رویکردهای مشاوره ازدواج

رویکردهای درمانی زیر توضیح داده می شوند:

  • درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد
  • درمان شناختی رفتاری
  • تفاوت درمان شناختی با درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد
  • درمان روانپویشی
  • رویکرد هیجان مدار

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد

مشاوره ازدواج و درمان ACT

یکی از رویکردهای معاصر که در مشاوره ازدواج به کار برده شده است درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می­باشد. بر کاهش نارسایی هیجانی و بهبود صمیمیت زناشویی زوجین تمرکز دارد. این رویکرد زیرمجموعه­ ای از موج سوم رواندرمانی است که از اصول ذهن آگاهی استفاده کرده و روی آگاهی نسبت به حال و پذیرش آن تاکید دارد.

ذهن آگاهی سه اصل زیربنایی دارد:

  1. ذهن آگاهی یک فرایند برای آگاه­ تر شدن است. در واقع هدف رهایی از افکار و توجه و آگاهی داشتن نسبت به تجاربی است که در حاضر در جریان هستند.
  2. ذهن آگاهی نگرشی خاص از گشودگی و کنجکاوی است. بدین معنی که حتی اگر تجربه زمان حال دشوار، دردناک و همراه با افسردگی است، فرد بتواند به جای فرار کردن از آن یا جنگیدن با آن با گشودگی و کنجکاوی با آن برخورد نماید.
  3. ذهن آگاهی مبتنی بر انعطاف پذیری توجه است. با توجه به این اصل در مشاوره ازدواج هر یک از زوجین توانایی هدایت کردن، گسترش دادن و یا متمرکز کردن توجه خود بر جنبه­ های مختلف تجارب زندگی را بدست می­ آورند.

اما در مشاوره ازدواج مفهومی دیگر نیز با عنوان پذیرش دنبال می ­شود. پذیرش به معنای داشتن آمادگی درونی برای روبرو شدن با واقعیت­ های زندگی بدون تلاش برای تغییر دادن آنهاست.

با این وجود پذیرش به معنای دوست داشتن وقایع زندگی همان گونه که هستند نیست. پذیرش به این شناخت اشاره دارد که افکار، احساسات و عواطف همانطور که تظاهر پیدا کرده­ اند افول نیز میابند. بنابراین قضاوت درباره آنها، مبارزه کردن با آنها و یا اجتناب از آنها امری بیهوده و سبب ساز مشکلات روانشناختی است.

تحقیقات انجام شده

پژوهش­ های متعددی نشان دادند که مشاوره ازدواج در چهارچوب درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می تواند در بهبود روابط بین فردی زوجین، مشکلات دلبستگی و صمیمیت و نارضایتی زناشویی موثر باشد. هدف مشاوره ازدواج بر اساس این رویکرد ایجاد انعطاف پذیری روانشناختی است. یعنی توانایی انتخاب و عملکرد متناسب­ تر از بین گزینه­ های مختلف. نه اینکه عملکرد صرفا جهت اجتناب از افکار، احساسات، خاطرات یا تمایلات آشفته ساز باشد. فرایندهای مهم در در این رویکرد شامل درک ارزش خود، پذیرش، در زمان حال بودن و عمل متعهدانه است.

رویکرد شناختی رفتاری

مشاوره ازدواج و رویکرد شناختی رفتاری
در این شکل از درمان، عوامل شناختی و رفتاری برای حل مشکلات زوجین تلفیق شده اند. بر شناخت متقابل زوج­ها از یکدیگر تاکید می شود و شناخت را بخشی جدایی ناپذیر از فرایند تغییر زوج­ها می­داند. منطق زیربنایی در این رویکرد این است که تغییر رفتار به تنهایی برای تغییر تعامل­ های ناکارآمد کافی نیست. بلکه باید بر شیوه تفکر افراد در روابط و الگوهای رفتاری ناسازگار تاکید شود.

بنابراین مشاوره ازدواج مبتنی بر درمان شناختی رفتاری بر استفاده از راهبردهای شناختی و رفتاری و آموزش مهارت­ های زندگی متکی است. مشاور تلاش می­کند تا رفتار آشکار و شیوه تعامل زوجین را از طریق تغییر افکار، انتظارات، تعبیر و تفسیرها و شیوه­ های پاسخ دهی آنها تغییر دهد. در طی مشاوره علاوه بر بازسازی شناختی، از انواع مداخلات رفتاری نیز برای بهبود و تقویت مهارت­ های مقابله­ ای زوجین استفاده می­شود.

در واقع فرایندهای شناختی و همچنین رفتاری مورد تاکید قرار می گیرند. فرصتی فراهم می شود تا زوج بتوانند شیوه­ های لازم را برای شناسایی و اصلاح افکار و رفتارهای خود تخریب­ گر را بیاموزند. و درآینده به هنگام رویارویی با مسائل مختلف از آنها استفاده کنند.

پژوهش­ های مختلفی تاثیر مثبت این رویکرد بر بهبود کیفیت کلی رابطه زناشویی را گزارش کرده ­اند. علاوه بر این، مشکلات زناشویی از جمله دلزدگی زناشویی و خستگی عاطفی نیز بعد از جلسات مشاوره کاهش میابند.

تفاوت با درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش

مشاوره ازدواج مبتنی بر درمان شناختی رفتاری با رویکرد مبتنی بر تعهد و پذیرش تفاوت­ هایی دارد. از جمله اینکه درمان شناختی-رفتاری مترادف با آموزش فکر مثبت نیست. هدف آن جایگزینی شناخت بد با شناخت خوب است. درحالی که درمان مبتنی بر پذیرش تاکید دارد که فکر بد فقط یک فکر است و به زوج­ ها آموزش داده می­ شود که آن را فقط به عنوان یک فکر (نه بیشتر و نه کمتر) بپذیرند.

در رویکرد شناختی مشکلات زناشویی از جمله صمیمیت مورد توجه قرار می­گیرد. مشکل صمیمیت می­ تواند نتیجه عوامل زیر باشد:

مهارت­ های ناکارآمد همسران برای برقراری ارتباط

ناتوانی در حل موثر مشکلات و تعارضات

انتظارات و باورهای غیر منطقی

تبادلات رفتاری منفی.

در شناخت درمانی اهداف زیر دنبال می شوند.

  • افزایش رفتارهای پاداش بخش
  • افزایش تبادل مثبت
  • آموزش مهارت­ های ارتباطی
  • تغییر و اصلاح الگوهای فکر و روش­ های حل تعارض.

درمان روانپویشی

مشاوره ازدواج و روانپویشی
در زندگی زناشویی تعارض موضوعی غیر قابل اجتناب است. تعارض بهینه در روابط همسران حاصل تفاوت­ های فردی است که می­تواند به رشد شخصی و ارتباطی کمک کند. اما یکی از محورهای اصلی درمان روان پویشی بهبود درد هیجانی یا روانشناختی حاصل از تعارض های ناآشکار است.

مشاوره ازدواج با استفاده از این رویکرد به شناسایی و کاهش رنج­ ها و نارسایی­ هایی می­ پردازد که ریشه در ناتوانی در ابراز و دفاع­ های ناسازگار دارند. برای کمک به رهایی زوج­ها از چرخه­ های تعاملی منفی یا چرخه­ های آسیب پذیری، نه تنها باید بر فرایند سیستمی ارتباط متمرکز بود بلکه باید حساسیت­ ها و فرایندهای ناسازگارانه زیربنایی را مورد توجه قرار داد.

در درمان روانپویشی بخصوص روان پویشی کوتاه مدت بر نوع رابطه درمانی و ماهیت ابراز تاکید می شود. مشاوری که از این رویکرد استفاده کند موضعی فعال به کار می­ گیرد و به همسران کمک می­کند تا در کوتاه­ ترین زمان ممکن احساسات و افکار خود را ابراز کنند. یکی از موضوعاتی که مشاوران با استفاده از این رویکرد مورد توجه قرار می­ دهند این است: در برخی شرایط، بدکارکردی روابط همسران ریشه در عزت نفس پائین آنها یا یکی از آنها دارد.

علاوه براین در برخی از زوج­ ها روابط صمیمانه ممکن است باعث فراخوانی ترس­ هایی شود. در این شرایط آنها موضوع درمان قرار می گیرند. محققین متوجه شدند که مشاوره ازدواج با استفاده از رویکرد روان پویشی می­ تواند باعث افزایش سطح سازگاری، ابراز محبت، توافق، هماهنگی و رضایت زوجین شود. فهمی که از مشکلات حاصل می شود منجر به آگاهی بیشتر ازتعارض­ ها شده و آنها را کاهش می دهد. در نتیجه ظرفیت بیشتری برای ارتباط سازگار بوجود می­اید.

پژوهش ها

تحقیقات انجام شده در این زمینه نشان دادند که درمان روان پویشی اعتبار علمی و جایگاه خود را در معتبرترین مراکز علمی دنیا حفظ کرده است. آنچه در اکثر پژوهش­ ها به صورت مشترک یافت می­ شود این است که مشاوره ازدواج می­تواند روابط آسیب­ زا و تعارضات را کاهش دهد. در نتیجه رضایت و سازگاری زناشویی دور از انتظار نخواهد بود.

مهمترین مولفین حوزه روانپویشی برگلر در سال­های 1949، برکویتز در سالهای 1999 و زیتنر در یک دهه گذشته بوده­ اند. این پیشگامان بر این باورند که برخی از موضوعات روانشناختی در زوجین بوسیله درما­ن­های معمول رفتاری یا سیستمی آشکار نمی­ شوند و درنتیجه رویکردهای تحلیلی­ تر ضروری هستند.

رویکرد هیجان مدار

مشاوره ازدواج و درمان هیجان مدار

رویکرد هیجان مدار از یکپارچه­ سازی چند تئوری موثر به وجود آمده است. فرض اساسی این است که اگر هریک از همسران نتواند نیازهای دلبستگی خود را امن و رضایت بخش دریابد مشکلات زناشویی به وجود می­ آیند. با توجه به نقش عمده هیجانات در روابط زوج، این نوع از مشاوره بر نقش مهم هیجانات و ارتباطات هیجانی در ساماندهی الگوهای ارتباطی تمرکز داشته و هیجان را عامل تغییر می داند.

برخی محققین بر این باورند که این درمان به علت ساختارمند بودن و داشتن برنامه درمان مرحله به مرحله، برای همسران اثربخش است. همچنین احتمال بازگشت مشکلات به نسبت کمتر خواهد بود.

این رویکرد بر دلبستگی­ های سازگارانه از طریق مراقبت، حمایت و توجه متقابل تاکید دارد. در فرایند درمان بر الگوهای تعاملی غیر قابل انعطاف همسران تمرکز می شود. بازسازی دوباره آنها به طور هدفمند در برنامه کار قرار می­ گیرد. همچنین وضعیت­ هایی که این الگوهای تعاملی آشفته را شکل داده نیز مورد ارزیابی قرار می­ گیرند.

این نوع مشاوره ازدواج رویکردی سازنده است. به طور کل حدود سه دهه گذشته رویکرد هیجان مدار در پاسخ به فقدان مداخلات زوجی فعال و کارآمد مطرح شد. این فقدان بیشتر در حوزه انسان­گرایی احساس می­ شد. چراکه آن روزها مداخلات رفتاری رویکرد غالب مشاوره ازدواج به حساب می­ آمد. از این رو این شیوه از مشاوره را هیجان مدار نام گذاری کردند. بنابراین بر نقش کلیدی و اهمیت هیجانات و تعامل­ های برخواسته از هیجانات تاکید شد.

پژوهش ها

تالیف ها و پژوهش ها نشان دادند که سهم هیجانات در ایجاد تعامل های سازگارانه و ایجاد روابط صمیمانه قابل توجه است. هیجانات نه تنها عاملی اساسی در ایجاد تعارضات زناشویی هستند بلکه عنصری قدرتمند و غالبا ضروری جهت ایجاد روابط صمیمی و امن نیز به شمار می­ روند.

در رابطه با اثربخشی رویکرد هیجان مدار در داخل و خارج از کشور مطالعات مختلفی به طبع رسیده است. پژوهش­ های زیادی نشان دادند که این گونه مداخلات روانشناختی موجب کاهش تعارض و افزایش رضایت زناشویی می شوند.

دکتر علوی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست